Artykuły z kategorii

: Pan Stefan Niemyjski z miejscowości Świątki (powiat olsztyński) jest dumny z tego, że wiele lat temu uczestniczył w pracach budowlanych przy tej kapliczce. Chętnie podzielił się swoimi wspomnieniami z realizatorami projektu "Warmio, quo vadis?". Fot. Agnieszka Jarzębska

Od 2 do 11 września w Lidzbarku Warmińskim i powiecie lidzbarskim będą prowadzone badania naukowe dotyczące tradycji, zwyczajów i świąt na Warmii oraz współczesnych mieszkańców tego regionu.

Możesz podzielić się swoją wiedzą, umiejętnościami, wspomnieniami na ten temat? Znasz kogoś, kto kultywuje tradycje, zwyczaje itp.? Organizator badań prosi o kontakt.

Etnologiczne badania terenowe poświęcone niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu Warmii to jedno z działań projektu „Warmio, quo vadis?”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Dwuletni projekt organizuje Centrum Spotkań Europejskich „Światowid” w Elblągu (instytucja kultury Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego), wraz z partnerami.

Badania w formie wywiadów kwestionariuszowych przeprowadzą studenci i absolwenci etnologii, kulturoznawstwa, socjologii i kierunków pokrewnych z uczelni z różnych miejsc Polski. Koordynatorką jest Aleksandra Paprot, etnolog i kulturoznawca, doktorantka w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. - Nie tak dawno miało miejsce wyjątkowe wydarzenie. Gwara warmińska została w sposób szczególny doceniona na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej - została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Lista jest jednym z elementów realizacji konwencji Unesco o ochronie duchowej spuścizny po naszych przodkach, którą ratyfikował nasz kraj – przypominają organizatorzy projektu „Warmio, quo vadis?”. – Podczas badań terenowych chcemy m.in. dowiedzieć się, co osoby, które udzielą nam wywiadów, sądzą o możliwości objęcia ochroną innych elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego występujących na Warmii, jakie przejawy dziedzictwa mogłyby, powinny, zostać objęte ochroną oraz na czym ochrona ta mogłaby polegać.

Badacze mają nadzieję, że uda im się m.in. zidentyfikować nowe osoby - tzw. depozytariuszy elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego, o których dotąd nie wiedzieli, których nie poznali eksperci zajmujący się dziedzictwem kulturowym Warmii, czy też lokalni i regionalni działacze lub animatorzy kultury. - Liczymy, że przeprowadzenie badań doprowadzi do tego, że zidentyfikujemy przejawy dziedzictwa kultury duchowej, czy miejsca (wsie, rodziny), o których dotąd nie mówiono, ani nie pisano w kontekście zachowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego w regionie Warmii – dodają organizatorzy projektu. – Być może za sprawą badań uda się wprowadzić do dyskursu naukowego nowe tematy i wątki, które mogłyby się stać impulsem do dalszych badań, analiz i dyskusji o dziedzictwie kulturowym Warmii, w tym do badań nad współczesnymi depozytariuszami dziedzictwa kultury ludowej.

Celem badań etnologicznych oraz opracowania i upublicznienia ich wyników jest także zwrócenie uwagi lokalnych społeczności, władz, ludzi kultury i opinii publicznej na problematykę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Warmiaków. - Chcielibyśmy zachęcić szerokie grono osób do refleksji i dyskusji o tym, co jest bogactwem regionu, jak je chronić, jak przekazywać dalej, jak wesprzeć depozytariuszy, a także do podjęcia tej tematyki w swojej codziennej pracy. Zakładamy też, że badania dostarczą informacji, które umożliwią samym depozytariuszom (będą dla nich inspiracją?) rozważenie dokonania formalnego zgłoszenia wybranego, wybranych elementów dziedzictwa do regionalnego czy krajowego inwentarza niematerialnego dziedzictwa kulturowego, bądź np. zainspirują powstanie programów ochrony żywych elementów dziedzictwa duchowego na Warmii – dodają organizatorzy projektu „Warmio, quo vadis?”.

A 9 września (piątek), o godz. 17, prowadzący badania spotkają się ze wszystkimi zainteresowanymi tą problematyką w Oranżerii Kultury w Lidzbarku Warmińskim (ul. Ignacego Krasickiego 2). Spotkanie organizują: Oranżeria Kultury, Lidzbarski Dom Kultury oraz CSE "Światowid". Wstęp jest wolny.

W grupie objętej wywiadami kwestionariuszowymi mają się znaleźć w szczególności najstarsi mieszkańcy, w tym pierwsi powojenni osadnicy, twórcy ludowi i rzemieślnicy, liderzy opinii i lokalni aktywiści, osoby, o których wiadomo, że kultywują i przekazują dalej elementy swojego niematerialnego dziedzictwa.

Dlatego Centrum Spotkań Europejskich „Światowid” w Elblągu poszukuje i prosi o kontakt osoby, które:

  • mogą opowiedzieć o swoich rodzinnych, lokalnych czy regionalnych tradycjach, także kulinarnych i świątecznych,
  • z przekazów rodzinnych znają legendy, bajki, przysłowia, pieśni, oracje, opowieści wspomnieniowe i wierzeniowe, historie, przemowy, lamenty pogrzebowe, zawołania pasterskie i handlowe,
  • same praktykują lub mogą opowiedzieć o tradycyjnych, zapamiętanych przez siebie widowiskach (religijnych, karnawałowych i dorocznych), obrzędach, rytuałach, muzykowaniu, śpiewaniu, tańcach,
  • mogą opowiedzieć o tradycyjnych chrzcinach, weselach, pogrzebach, ceremoniałach w swojej rodzinie, miejscowości, regionie, o zwyczajach odpustowych i pielgrzymkach, o grach i zabawach, o folklorze dziecięcym, sposobach świętowania, praktykach służących nawiązywaniu kontaktów międzyludzkich, sposobach składania życzeń, tradycyjnych wyobrażeniach o wszechświecie, np. o meteorologii ludowej i astronomii,
  • posiadają tradycyjną wiedzę i znają praktyki dotyczące przyrody i wszechświata, tradycyjnych sposobów leczenia, zamawiań miłosnych i medycznych,
  • posiadają wiedzę i umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.

Kontakt do organizatorów - tel. 667 636 212 lub mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Partnerzy projektu: Narodowy Instytut Dziedzictwa w Warszawie, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie wraz z delegaturą w Elblągu, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu, Muzeum Budownictwa Ludowego. Park Etnograficzny w Olsztynku, Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku, Stowarzyszenie JANTAR z Elbląga, portal kulturaludowa.pl